Serebral AVM / AVF (Beyin Damar Yumağı) Tedavisi
Serebral AVM (Arteriovenöz Malformasyon) ve AVF (Arteriovenöz Fistül), beyin atardamarları ile toplardamarları arasında normal kılcal damar ağı olmadan gelişen anormal damar bağlantılarıdır. Halk arasında beyin damar yumağı olarak da bilinen bu durum, zamanla damar içinde yüksek basınç oluşturarak beyin kanaması ve nörolojik hasar riskine yol açabilir. Nörogirişimsel endovasküler embolizasyon işlemi ile, kafatası açılmadan ve damar içinden ilerletilen kateterler kullanılarak bu anormal damar yumakları güvenle kapatılabilmektedir.
Bu İşlem Hangi Durumlarda Yapılır?
Beyin Kanaması Geçirmiş Hastalar
AVM veya AVF'ye bağlı olarak gelişen ve daha önce intrakraniyel kanama geçirmiş olan hastalarda tekrar kanama riskini önlemek için uygulanır.
Yüksek Kanama Riski Taşıyan Lezyonlar
Büyük boyutlu, derin beyin bölgelerinde yerleşimli olan veya kritik merkezlere yakın damar yumaklarının kanamadan önce kapatılması amaçlanır.
Nörolojik Belirtileri Olan Hastalar
Beyin damar yumağının basısı veya etkisi nedeniyle epileptik nöbet, şiddetli baş ağrısı, görme ve konuşma bozuklukları yaşayanlarda tedavi gereklidir.
Cerrahiye Uygun Olmayan Olgular
Açık beyin cerrahisi için yüksek risk taşıyan hastalarda ve ulaşılması cerrahi olarak çok zor olan derin beyin bölgelerinde tercih edilir.
Radyocerrahi Öncesi veya Sonrası
Gamma Knife gibi radyocerrahi tedavileri öncesinde damar yükünü ve boyutunu azaltmak amacıyla radyocerrahiye destek tedavi (embolizasyon) olarak uygulanabilir.
İlerleyici Klinik Bulgular
Şikâyetleri zamanla artan, nörolojik kayıpları ilerleyen veya MR tetkiklerinde beyin dokusu hasarı saptanan olgularda hızlıca tedavi planlanır.
İşlemin Avantajları
Kanamaların Önüne Geçilmesi
Damar yumağının (AVM/AVF) güvenli bir şekilde kapatılmasıyla, en büyük tehlike olan ve hayati risk taşıyan beyin kanaması olasılığı önemli ölçüde düşürülür.
Minimal İnvaziv ve Güvenli
Kafatasında kesi yapılmadan, damar içinden kasık veya bilek yoluyla uygulanır. Beyin ameliyatına kıyasla çok daha az travmatiktir.
Beyin Dokusunun Korunması
Sağlıklı beyin dokusuna doğrudan dışarıdan müdahale edilmediği için hastanın nörolojik fonksiyonlarının zarar görmesi engellenir.
Kısa Yatış ve Toparlanma
Açık cerrahilerin gerektirdiği uzun yoğun bakım süreçleri yerine, işlem sonrası hastaların büyük kısmı sadece birkaç gün içinde evlerine dönebilir.
Nöbet ve Baş Ağrılarında Azalma
Anormal basıncın ve damar genişlemelerinin giderilmesiyle bazı hastalardaki şiddetli baş ağrıları ile epileptik nöbetlerde azalma görülür.
Kişiye Özel Çeşitli Materyaller
AVM'nin boyutuna ve kan akımına göre özel tıbbi yapıştırıcılar, sıvı embolizan ajanlar veya coil (tel) sistemleri kullanılarak kişiye özel tedavi sunulur.
İşlem Nasıl Yapılır?
Detaylı Değerlendirme
Tedavi öncesinde beyin MR, BT anjiyografi ve dijital serebral anjiyografi ile lezyonun tam yeri ve damar bağlantıları hassas şekilde haritalandırılır.
Anestezi Uygulaması
İşlem milimetrik hassasiyet gerektirdiği için hastanın rahatı ve hareketsizliği adına genellikle genel anestezi veya derin sedasyon altında gerçekleştirilir.
Damar İçine Giriş
Hastanın kasık veya bazen el bileği bölgesinden çok ince, esnek kateterlerle girilerek beyin damarlarına kadar ilerleme sağlanır.
Embolizasyon İşlemi
Anjiyografi rehberliğinde mikrokateterler ile doğrudan damar yumağının içine ulaşılır ve özel yapıştırıcı veya sıvı ajanlar ile bu anormal damarlar doldurularak kapatılır.
Kontrol ve Tamamlama
Tedavi sonrasında kan akımının düzeldiği kontrol anjiyografisi ile doğrulanır, kateterler vücuttan çıkarılır ve giriş yapılan bölge kapatılır.
İyileşme Süreci ve Olası Riskler
Gözlem ve Takip
İlk saatlerde hastalar yoğun bakım veya gözlem ünitesinde tutulur. Takiben birkaç gün içinde servisten taburcu edilerek günlük aktivitelere dönülür.
Giriş Bölgesinin Bakımı
Girişin yapıldığı kasık veya bilekte hafif morarma ya da hematom görülebilir. Bölge temiz tutulmalı ve işlem sonrası zorlanmamalıdır.
Çoklu Seans İhtiyacı
AVM'nin boyutuna ve yerleşimine bağlı olarak tek seans yeterli olmayabilir; bazı büyük kompleks damar yumaklarında tedaviyi tamamlamak için birkaç seans gerekebilir.
Nörolojik Komplikasyonlar
Her beyin damar işleminde olduğu gibi damar içi pıhtı veya kanama nedeniyle inme (felç), konuşma ve görme kayıpları nadir de olsa bir risk teşkil eder.
Sık Sorulan Sorular
Beyin AVM tehlikeli midir?
Evet. AVM zaman içinde beyin kanaması riskine yol açabilir ve hayati tehdit oluşturabilir. Bu nedenle riskli lezyonlar mutlaka tedavi edilmelidir.
Beyin damar yumağı ameliyatsız tedavi edilebilir mi?
Evet. Günümüzde birçok beyin damar yumağı (AVM/AVF) endovasküler embolizasyon adını verdiğimiz yöntemle, damar içinden başarıyla tedavi edilebilmektedir.
AVM tedavisi ne kadar sürer?
İşlem hastanın damar yapısına ve yumağın boyutuna göre değişmekle birlikte genellikle 1 ile 3 saat civarında sürmektedir.
AVM tedavisi sonrası iyileşme süresi ne kadardır?
Açık cerrahilerin aksine hastalar çok çabuk toparlanır. Çoğu hasta işlemden birkaç gün sonra tamamen normal yaşamına dönebilmektedir.
AVM tekrar oluşur mu?
Tamamen kapatılan ve embolize edilen AVM’lerde tekrar gelişme oldukça nadirdir. Ancak hastaların belirli aralıklarla MR veya anjiyografi ile takip edilmesi önemlidir.