Portal Hipertansiyon için TIPS / DIPS
Transjuguler Portosistemik Şant (TIPS) ve Direkt İntrahepatik Portosistemik Şant (DIPS), portal hipertansiyonun ciddi komplikasyonlarını tedavi etmek için uygulanan ileri düzey girişimsel radyoloji işlemleridir. TIPS işleminde karaciğer içinden portal ven ile hepatik ven arasında yapay bir kanal oluşturularak portal basınç düşürülür. DIPS ise hepatik venlere ulaşılamayan özel durumlarda portal ven ile vena cava arasında doğrudan bağlantı oluşturularak uygulanır.
Bu İşlem Hangi Durumlarda Yapılır?
Portal Hipertansiyona Bağlı Varis Kanamaları
Tekrarlayan özofagus varis kanaması, mide varis kanaması ve endoskopik tedaviye dirençli kanamalarda uygulanabilir.
Refrakter Asit (Tedaviye Dirençli Karında Sıvı Birikimi)
Diüretik tedaviye yanıt vermeyen asit ve sık parasentez gereksinimi olan hastalarda tercih edilir.
Hepatorenal Sendrom
Portal basınç düşürülerek böbrek fonksiyonlarının desteklenmesi amaçlanabilir.
Budd-Chiari Sendromu
Hepatik ven tıkanıklığı olan hastalarda alternatif dolaşım sağlamak için uygulanabilir.
Portal Ven Trombozu
Seçilmiş hastalarda portal akımın yeniden sağlanması için kullanılabilir.
DIPS Endikasyonları
Hepatik venlere ulaşılamayan hastalar ve standart TIPS yapılamayan anatomik durumlarda DIPS tercih edilir.
İşlemin Avantajları
Portal Basıncı Etkili Şekilde Düşürür
Portal hipertansiyonun komplikasyonlarını hızlı şekilde azaltabilir.
Varis Kanamasını Kontrol Altına Alır
Tekrarlayan ve hayatı tehdit eden varis kanamalarında etkili olabilir.
Refrakter Asit Tedavisinde Etkilidir
Karında sıvı birikimini belirgin şekilde azaltabilir.
Cerrahiye Alternatif Minimal İnvaziv Tedavi
Açık ameliyat gerektirmez ve damar içinden uygulanır.
Karaciğer Nakli Öncesi Köprü Tedavi
Nakil bekleyen hastaların stabilizasyonuna yardımcı olabilir.
İşlem Nasıl Yapılır?
Ön Değerlendirme
Kan testleri, karaciğer fonksiyonları, BT veya MR görüntüleme ve kalp fonksiyon değerlendirmesi yapılır.
Anestezi ve Hazırlık
İşlem genellikle sedasyon veya genel anestezi altında yapılır.
Transjuguler Damar Girişi
Sağ internal juguler ven üzerinden kateter ile damar sistemine girilir.
Şant Oluşturulması
Karaciğer içinden portal ven ile hepatik ven arasında kanal oluşturulur. DIPS'te ise portal ven ile vena cava arasında direkt bağlantı yapılır.
Stent Yerleştirilmesi
Açılan kanala genişleyebilir metal stent yerleştirilerek kalıcı şant oluşturulur.
Basınç Ölçümü ve Sonlandırma
İşlem öncesi ve sonrası portal basınç ölçülerek tedavinin etkinliği değerlendirilir. İşlem genellikle 1–2 saat sürer.
İşlem Sonrası Süreç
Yoğun Klinik Takip
İlk 24 saat hasta yakın takip altında tutulur.
Hastanede Kalış Süresi
Genellikle 2–4 gün arasında değişir.
Ensefalopati Takibi
Bazı hastalarda karaciğer ensefalopatisi gelişebilir ve ilaç tedavisi ile kontrol edilir.
Görüntüleme Takibi
Şant açıklığı Doppler ultrason ile düzenli olarak kontrol edilir.
Günlük Hayata Dönüş
Hastalar genellikle birkaç gün içinde mobilize edilir.
Sık Sorulan Sorular
TIPS nedir?
Portal hipertansiyonu azaltmak için karaciğer içinde oluşturulan yapay damar bağlantısıdır.
TIPS işlemi neden yapılır?
Varis kanaması ve refrakter asit gibi portal hipertansiyon komplikasyonlarını tedavi etmek için yapılır.
TIPS işlemi ne kadar sürer?
Genellikle 1–2 saat sürer.
TIPS ameliyat mıdır?
Hayır, girişimsel radyoloji ile damar içinden yapılan minimal invaziv bir işlemdir.
TIPS sonrası iyileşme süresi ne kadardır?
Çoğu hasta birkaç gün içinde toparlanabilir.